Tiroidektomi sırasında istenmeden yapılan paratiroidektomi sonuçlarının ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Emre Gülçek, Çağrı Büyükkasap, Nusret Akyürek
Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı, Ankara
GİRİŞ: Tiroid cerrahisi sırasında istenmeden yapılan paratiroidektomi sık görülen bir komplikasyondur. Bu sunulan çalışmada amacımız tiroidektomi sırasında istenmeden yapılan paratiroidektomi insidansını ve risk faktörlerini belirlemektir.
Hastalar ve Metodlar: Haziran 2015 – Haziran 2017 tarihleri arasında kliniğimizde yapılan 486 tiroidektomi olgusuna ait veriler retrospektif olarak değerlendirildi. Cerrahi spesmenin histopatolojik incelenmesinde paratiroid dokusu tespit edilen 53 hasta çalışmaya alındı. Hastalar yaş, cinsiyet, cerrahi tipi, histopatolojik tanı, lenf nodu diseksiyonu yapılıp yapılmaması, çıkartılan paratiroid doku sayısı ve hipoparatiroidizm semptomları (kalıcı, uzamış ve geçici) açısından değerlendirildi.
BULGULAR: Hastaların 37’si kadın, 16’sı erkekti ve median yaş 51 (range: 18-82) yıldı. İstenmeden yapılan paratiroidektomi insidansı %10.5 idi. 4 olguda 3, 11 olguda 2, 38 olguda 1 paratiroid bezi çıkarılmıştı. Hastaların 32’sinde histopatolojik tanı malign iken 21’inde benigndi. 42 hastada total tiroidektomi, 6 hastada tamamlayıcı tiroidektomi ve 5 hastada subtotal tiroidektomi yapıldı. Hastaların %18.9’unda santral lenf nodu diseksiyonu yapıldı. Postoperatif takiplerinde geçici, uzamış ve kalıcı hipoparatiroidizm gelişme oranları sırasıyla %28.4, 7.5 ve 18.9 iken 24 (%45.2) hasta asemptomatikti. Semptomların ortaya çıkma süresi ortalama 1,8 gündü. Santral lenf nodu diseksiyonu yapılan hastalarda hipoparatiroidizm semptomları daha fazla görüldü (p=0.022). Çıkartılan paratiroid doku sayısı ile postoperatif hipoparatiroidizm semptomlarının görülmesi bakımından istatistiksel anlamlı farklılık vardı (p=0.035). Tek değişkenli analiz sonuçlarına göre santral lenf nodu diseksiyonu yapılması (p=0.002) ve histopatolojik tanı (p=0.015) istenmeden yapılan paratiroidektomi ile ilişkili bulunurken yaş, cinsiyet ve cerrahi tipi ile ilişkili bulunmadı (p>0.05). Multivariate analiz sonuçlarına göre santral lenf nodu diseksiyonu yapılması istenmeden yapılan paratiroidektomi için bağımsız risk faktörü olarak bulundu (p=0.001).
TARTIŞMA: Tiroid cerrahisi sırasında istenmeden paratiroidektomi yapılma oranı %10.5 idi. Tiroid cerrahisine santral lenf nodu diseksiyonu eklenmesi ve histopatolojik tanı istenmeden yapılan paratiroidektomi için bağımsız birer risk faktörleridir.
Anahtar Kelimeler: istenmeden yapılan paratiroidektomi, risk faktörleri, insidans